brahmavihāra komt hier uit.
De Hemelse Verblijven
De Hemelse Verblijven is de gebruikelijke Nederlandse term voor brahmavihāra. Het is de verzamelnaam voor vier gemoedstoestanden, geassocieerd met de hindoe-godheid Brahmā. Iemand die geestelijk continu kon 'verblijven' in deze gemoedstoestanden werd geacht de 'vereniging met Brahmā' te hebben bereikt. De Boeddha stelde zonder omhaal dat de beoefening van de Verblijven rechtstreeks naar de Verlichting voert.
- mettā - liefdevolle vriendelijkheid
- karuṇā - medelijden
- muditā - medevreugde
- upekkhā - gelijkmoedigheid
Vihāra betekent 'verblijf', zowel letterlijk als figuurlijk. Veel tempels hebben vihāra in hun naam. In deze context benadrukt de term dat het hier niet om emoties gaat. Emoties komen en gaan en worden makkelijk verdreven door een willekeurige opwelling of gebeurtenis. Het gaat hier om bestendige gemoedstoestanden die (uiteindelijk) nergens door verdreven kunnen worden. We verblijven - 'verwijlen' zegt een oude vertaling zo mooi - in deze gemoedstoestanden.
De vier verblijven hangen nauw met elkaar samen. Liefdevolle vriendelijkheid is de wens dat anderen iets prettigs of voorspoedigs zal gebeuren. Medelijden voelen we als dat niet gebeurt. Medevreugde voelen we als dat wel gebeurt, het is het plezier dat we beleven aan het geluk of succes van anderen. Gelijkmoedigheid steunt de andere drie en wordt erdoor ingekleurd. We zouden duf kunnen zijn, niks kan ons dan meer schelen, maar dat wordt niet bedoeld!
Zie verder het achtergrondartikel 'De centrale rol van de brahmavihāra'.
Zie verder het achtergrondartikel 'Het belang van mettā' en de versie in het Boeddhistisch Dagblad van 28 maart 2019.
Zie, zeker voor beginners, het artikel van Ujukarin in het Boeddhistisch Dagblad van 5 april 2019, Mindful of Kindful